Экономикалық теория негіздері (Дәріс / Лекция)

1-Бөлім. Экономикалық теорияның пәні және әдіс-тәсілдері
1-тақырып. Экономикалық теорияның пәні және әдіс-тәсілдері

1. Экономикалық теорияның пәні. Экономикалық теорияның даму кезеңдері.
2.Негізгі экономикалық түсініктер мен категориялар. Экономикалық заңдар.
3. Экономикалық теорияның әдістемесі.
4. Экономикалық теорияның қызметтері.

Мақсаты: Экономикалық теорияның пәні мен әдіс-тәсілдері анықтап, қоғам дамуындағы орны мен ролі анықтау.

Кілтті сөздер:
Экономика.
Экономикалық заңдар.
Экономикалық үлгі.
Экономикалық категориялар
Микроэкономика
Макроэкономика

2-тақырып. Қоғамдық өндірістің негіздері

1. Экономика және адам. Адамның экономикалық қызметтері.
2. Қоғамдық өндірістің құрылымы.
3.Қоғамдық өндірістің нәтижелері: заттар, қызметтер және байлық.
4.Өндіріс және ұдайы өндіріс. Экономикалық игіліктердің үздіксіз айналысы.
Мақсаты: Қоғамдық өндірістің негіздерін қарастыра отырып, қоғамдық өндірістің құрылымын және нәтижелерін анықтау.

Кілтті сөздер:
Адам капиталы
Экономикалық адам мінез-құлқы (тәртібі)
Біліктілік
Адам модельдері
Өндіріс ресурсы мен факторлары
Ресурстардың шектеулілігі
Материалдық және материалдық емес ресурстар

3-тақырып. Меншік қатынастары және олардың экономикадағы рөлі

1. Меншік экономикалық және құқықтық мазмұны.
2. Меншік объектілері мен субъектілері
3. Қазақстан Республикасында меншік қатынастарын қайта құру.
4. Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру: кезеңдері, формалары, әдістері, проблемалары.

Мақсаты: Меншіктің экономикалық және құқықтық мазмұның ашып, оның экономикадағы рөлін анықтау

Кілтті сөздер:
Меншік
Меншік субъектісі
Меншік объектісі
Құқық
Билеу
Басқару
Жекешелендіру

4-тақырып. Қоғамдық өндірістің нышандары

1. Қоғамдық өндірісті тауарлы ұйымдастыру
2. Натуралды шаруашылық және оның эволюциясы
3. Тауарлы шаруашылық: мәні, пайда болу жағдайлары мен себептері.
4. Тауар айырбасы. Еңбек құн теориясы товардың қасиеттері туралы.
5. Ақшаның пайда болуы мен мәні. Ақшаның қызметтері. Ақшаның айналым заңы.
Мақсаты: Қоғамдық өндіріс нышандары ұғымына, натуралды және тауарлы шаруашылықтың пайда болуы жағдайларына сипаттама беру және тақырыптың мақсатын, мәнін, ерекшеліктерін ашу.
Кілтті сөздер:
Қоғамдық өндіріс
Натуралды шаруашылық
Тауарлық шаруашылық
Өндіріс құрал-жабдықтары
Еңбек заттары
Қазіргі өндіріс
Өндіріс құрал-жабдықтары

5-тақырып. Сұраным мен ұсыным теориясының негіздері

1. Рынок механизмінің негізгі элементтері: сұраныс, ұсыныс, баға, бәсеке
2. Икемділік ұығымы. Икемділік коэффициенті
3. Тұтынушылар мінез-құлқы

Мақсаты: Рынок механизмдерінің негізгі элементтерін талдау

Кілтті сөздер:
Cұраныс. Сұраныс заңы. Сұраныс қисығы
Ұсыныс. Ұсыныс заңы. Ұсыныс қисығы
Сұраныс және ұсыныс икемділіктері
Икемділік коэффициенті
Тұтынушылар мінез-құлқы
Баға. Бәсеке

6-тақырып. Кәсіпкерлік қызмет, оның негізгі түрлері мен бағыттары
1.Кәсіпкерліктің әлеуметтік-экономикалық мәні, оның сипаттық белгілері
2.Кәсіпкерліктің ұйымдық формалары: олардың артықшылықтары мен кемшіліктері
3.Кәсіпкерлік қызметтің түрлері.
4.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік: экономикалық және құқықтық жағдайлары, қалыптасу және даму проблемалары

Мақсаты: Жеке ұдайы өндіріс теориясының негіздерін талдап, оның принциптерімен танысу

7-тақырып. Кәсіпорын қорларының (капиталдарының) айналымы
1. Кәсіпорын капиталының айналымы және толық айналымы
2. Инвестиция өндіріс қорларын қаржыландыру көзі ретінде
3. Өндіріс уақыты және айналым уақыты. Кәсіпорынның айналмалы қорлары
Мақсаты: Кәсіпорын капиталының айналымы мен толық айналымын зерттеп, олардың кәсіпорындағы рөлін анықтау
Кілтті сөздер:
Капитал.
Инвестиция
Инвестициялық ресурстар
Өндірістік қор
Таза инвестициялар
Өндіріс аясы

9-тақырып. Өндіріс факторларының нарығы және факторлық табыстар

1. Өндіріс факторлары рыногындағы тепе-теңдік.
2. Еңбек ақы - еңбектің бағасы ретінде.
3. Пайыз - капитал иесінің факторлық табысы ретінде.
4. Жер рентасы – жер иесінің факторлық табысы.
5. Пайда - кәсіпкердің факторлық табысы ретінде.

Мақсаты: Өндіріс факторларының нарықтарына шолу жасап, факторлы табыстардың қалыптасуын зерттеу.
Кілтті сөздер:
Өндіріс факторлар
Өндіріс факторының өзара байланысы мен өзара ауыстырылуы.
Еңбекақы.
Капитал иесінің факторлық табысы пайыз ретінде.
Жер рентасы.
Пайда кәсіпкердің факторлық табысы ретінде

10-тақырып. Ұлттық экономика жүйе ретінде. Негізгі жалпы экономикалық көрсеткіштер

1. Ұлттық экономика түсінігі.
2. Ұлттық экономиканың субъектілері
3. Рыноктық экономиканы мемлекеттік реттеу қажеттілігі.

Мақсаты: Ұлттық экономиканың маңызын ашып, субъектілерімен танысу
Кілтті сөздер:
Қоғамдық өндіріс.
Табыстар мен шығындар.
Нақты және атаулы жалпы ұлттық көрсеткіш.
Макроэкономикалық үлгі.
Жалпы ішкі өнім
Ұлттық табыс.
Қолда бар табыс.
Таза экономикалық игілік.
Ұлттық шоттар жүйесі.

11 тақырып. Жалпы экономикалық тепе-теңдік

1. Макроэкономикалық тепе – теңдіктің классикалық теориясы.
2. Ұлттық экономика ауқымындағы тұтыну мен жинақтаудың кейнсшілдік талдауы.
3. Инвестиция және оның функционалдық ролі.
4. Мультпликатор. Үнемділік парадоксы
5. «AD-AS» үлгісіндегі жалпы экономикалық тепе-теңдік.
Мақсаты: Макроэкономикалық тепе-теңдіктің классикалық теориясына негізделіп ұлттық экономика ауқымындағы тұтыну мен жинақтаудың кейнсшілдік талдау
Кілтті сөздер:
Макроэкономикалық тепе-теңдік.
Вальрас моделі және Патинкин моделі.
Тұтынуға бейімділік және жинақтауға бейімділік.
Инвестициялар.
Мультипликатор. Акселератор
Инфляция.

12-тақырып. Ауытқымалы экономика
1. Нарықтық экономика ауытқымалы түрде дамуы. Циклдық ауытқудың сыртқы және ішкі себептері.
2. Инвестициялардың тұрақсыздығы– орта мерзімді циклдардың маңызды факторы.
3. Аграрлық дағдарыстар. Құрылымдық дағдарыс.

Мақсаты: Нарықтық экономиканың ауытқымалы түрде дамуын қарастыра отырып, ауытқудың ішкі және сыртқы себептеріне шолу жасау

Кілтті сөздер:
Нарықтық экономика
Экономикалық дағдарыс
Депрессия
Жандану
Шарықтау

13-тақырып. Жұмыссыздық және инфляция экономикалық тұрақсыздықтың көрінісі ретінде.

1. Жұмысбастылық пен жұмыссыздық ұғымдарының мазмұны
2.Қазіргі рыноктық экономикадағы жұмыссыздың негізгі түрлері.
3.Инфляция ұғымның мазмұны және қазіргі кездегі инфляцияның себептері.
4. Инфляцияның экономикалық және әлеуметтік салдары

Мақсаты: Жұмыссыздық пен инфляцияның ұғымдарының мазмұнынын ашып, олардың экономикалық және әлеуметтік салдаран зерттеу

Кілтті сөздер:
Жұмыссыздық
Жұмысбастылық
Жұмыссыздықтың көрсеткіштері
Оукен заңы
Инфляция
Инфляция түрлері
Филлипс қисығы

14–тақырып. Мемлекеттік реттеу: пайда болуы, мақсаты, құралдары

1. Экономикалық саясаттың мақсаты мен іске асыру құралдары
2. Ақша-несие жүйесі. Экономикалық саясаттың несиелік механизмі
3. Мемлекеттік бюджет: ұғымы және құрылымы
4. Мемлекеттік әлеуметтік саясатының мәні мен мақсаттары

Мақсаты: Экономикалық саясатының мақсаты мен іске асыру құралдарын қарыстырып, мемлекеттік бюджетін құрылымын анықтау
Кілтті сөздер:
Экономикалық саясат
Ақша-несие жүйесі
Мемлекеттік бюджет
Макроэкономикалық саясат
Макроэкономикалық өзгеріс
Әлеуметтік саясат

15-тақырып. Экономикалық өсу

1. Экономикалық өсу ұғымы, оның өлшемі.
2. Экономикалық өсудің түрлері мен факторлары.
3.Экономикалық өсудің жаңаклассикалық және жаңакейнсшілдік үлгілері.
4.В.Леоньевтің «шығын-өнім» кестесіндені макро-пропорцияларды үлгілеу.

Мақсаты: Экономикалық өсудің жаңаклассикалық және жаңа кейнсшілдік үлгілерін анықтап, оның түрлерін және факторларын меңгеру
Кілтті сөздер:
Экономикалық өсу
Экономикалық өсу моделдері
Нөлдік экономикалық өсу
Сандық фактор
Сапалық фактор

Іздеу